Tổng quan quy mô kinh tế của tỉnh Quảng Ninh – Động lực để Quảng Ninh lên thành phố trực thuộc trung ương
Động lực cũng nhưng những cơ hội khi Quảng Ninh lên thành phố trực thuộc trung ương là gì, hãy tìm hiểu các yếu tố sau đây. Quảng Ninh luôn nằm trong top năm khu vực có tốc độ phát triển cao và quy mô kinh tế lớn nhất cả nước. Tầm ảnh hưởng của địa phương này từ lâu đã vượt khỏi phạm vi Việt Nam, trở thành điểm kết nối của cả Trung Quốc, khu vực các nước Đông Á như Nhật Bản, Hàn Quốc xuống khu vực phía nam và cả Đông Nam Á.
Năm 2026, theo dự kiến Quảng Ninh lên thành phố trực thuộc Trung ương bên cạnh Hà Nội, Hải Phòng, Huế, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ và Đồng Nai. Nếu nhìn trên mặt bằng chung, Quảng Ninh thực sự đang đi nhanh hơn gần gấp hai lần cả nước. Theo thống kê mới nhất, Quảng Ninh đang nắm giữ một loạt những cái nhất bao gồm: tỉ lệ đô thị hóa cao nhất, nhiều thành phố thuộc tỉnh nhất trong khi xuất phát điểm ban đầu là ngành công nghiệp khai thác than.
Quảng Ninh đang lột xác trở thành địa phương đế chế công nghiệp và dịch vụ
Người ta thường ví von Quảng Ninh như một Việt Nam thu nhỏ, có đầy đủ các yếu tố như: cửa khẩu biên giới, khoáng sản, biển đảo.. nhưng Quảng Ninh chưa thực sự tận dụng được hoàn toàn thế mạnh nội lực của địa phương .
Giờ đây Quảng Ninh đã lột xác thành một đề chế công nghiệp và dịch vụ. Những gì bạn đang thấy hôm nay không phải là câu chuyện chỉ tính bằng vài năm mà nó là một cuộc chuyển mình diễn ra trong hơn 10 năm qua và vẫn đang chuyển mình từng ngày. Cụ thể những chuyển mình đó là gì, chúng ta cùng tìm hiểu dưới đây nhé
Cửa ngõ của cửa ngõ, cầu nối trực tiếp với người khổng lồ phương Bắc
Để hiểu tại sao Quảng Ninh lại trở thành một cái tên đặc biệt trong chiến lược phát triển phía Bắc, chúng ta cần phải nhìn vào lợi thế vận tải mà Quảng Ninh mang lại. Quảng Ninh là địa phương duy nhất tại Việt Nam, sở hữu cả biên giới trên bộ và trên biển trực tiếp với Trung Quốc.
Đây chính là điểm kết nối ngắn nhất, rẻ nhất để hàng hóa từ vùng tây nam Trung Quốc bao gồm: Quảng Tây, Quảng Đông; với quy mô hơn 100 triệu dân ngang ngửa với dân số của Việt Nam đổ ra vịnh Bắc Bộ. Thay vì phải đi vòng qua các cảng lớn tại Quảng Đông hay Phúc Kiến, các doanh nghiệp chọn ngả Quảng Ninh như một lối tắt để có thể thâm nhập sâu vào thị trường ASEAN.
Thực tế cho thấy rằng một container hàng từ nội địa Trung Quốc đi đường biển sẽ mất từ 3 đến 5 ngày để cập bến Đông Nam Á. Nhưng nếu chọn đường bộ qua Móng Cái dồ xuống cảng Quảng Ninh, thời gian chỉ còn khoảng chưa đầy hai ngày.
Tổng chi phí logistic nhờ đó giảm được khoảng từ 15% đến 20%. Một con số đủ để làm thay đổi hoàn toàn giá thành sản phẩm khi ra thị trường. Đặc biệt tuyến đường sắt tốc độ cao kết nối cửa khẩu Móng Cái và hệ thống cảng của Hải Phòng sẽ thực tế hóa vấn đề này.
Tỉnh có tuyến cao tốc chạy xuyên tỉnh kết nối các điểm nóng logistic
Tuyến cao tốc chạy dọc từ cầu Bạch Đằng đến cửa khẩu Móng Cái với tổng chiều dài là khoảng 281 km bao gồm các đoạn Hạ Long, Vân Đồn và Vân Đồn Móng Cái đã tạo nên một kỳ tích về hạ tầng. Rút ngắn thời gian di chuyển từ Hà Nội đi biên giới Việt Trung từ hơn 6 tiếng xuống còn đúng 3 tiếng đồng hồ. Sự thay đổi này là kết quả của việc kết nối liền mạch trụp xương sống cao tốc từ Hà Nội Hải Phòng 120 km/h tiếp nối qua cầu Bạch Đằng để chạy thẳng tới Móng Cái với vận tốc thiết kế đồng nhất lên tới 120 km/h.
Điều này tức là hàng hóa từ Hà Nội sang Trung Quốc hoặc từ Trung Quốc vào thủ đô sẽ chỉ mất 3 tiếng đồng hồ. Trong kinh doanh vận tải, việc cắt giảm 50% thời gian đồng nghĩa với việc là các đơn vị vận chuyển có thể quay đầu xe nhanh gấp đôi, tức là thay vì mất hai ngày cho một chuyến hàng như trước kia.
Sân bay quốc tế Vân Đồn nâng cấp 20 triệu hành khách và 200.000 tấn hàng hóa mỗi năm vào năm 2050
Cùng với hệ thống đường cao tốc, sân bay quốc tế Vân Đồn đã được Quảng Ninh vào một mãng lưới kết nối trực tiếp với các trung tâm tài chính như Thâm Quyến, Seun hay Tokyo.
Chỉ trong vòng chưa đầy có bốn tiếng bay cho phép các nhà đầu tư và các chuyên gia xử lý công việc có thể quay về nghe trong ngày. Sân bay quốc tế Vân Đồn đã được phê duyệt phương án nâng cấp với tổng vốn đầu tư 46.000 tỷ đồng, công suất khai thác dự kiến năm 2050 vào khoảng 20 triệu hành khách và 200.000 tấn hàng hóa mỗi năm.
Ngành công nghiệp khai thác than vẫn đóng vai trò quan trọng
Trước kia khi nhắc đến Quảng Ninh thì có khi hỏi 10 người, chắc chắn cả 10 người sẽ nói về than. Trước năm 2015, ngành khai thác than đóng góp tới 60% ngân sách tỉnh. Quảng Ninh đúng nghĩa là một gã thợ mỏ khổng lồ nhưng nặng nề, một nền kinh tế cực kỳ tiềm năng nhưng lại phụ thuộc hoàn toàn vào tài nguyên. Quảng Ninh đã không chọn cách ngồi chờ từng quạng than cuối cùng được đảo lên.
Quảng Ninh đã thực hiện một quyết định mang tính bước ngoặt, thay đổi khu vực này một lần và mãi mãi. Đầu tiên, Quảng Ninh không xóa sổ ngành than một cách cực đoan vì đó vẫn là nguồn năng lượng của cả quốc gia. Mặt chuyển từ khai thác lộ thiên thành khai thác dưới lòng đất giúp cho bề mặt thiên nhiên luôn xanh sạch.
Từ chính các mỏ lộ thiên cũ, họ biến nó thành một điểm khai thác du lịch và hạ tầng mới. Ví dụ như tại mỏ núi béo, sau khi đóng cửa mỏ lộ thiên, khu vực này trở thành quỹ đất vàng để phát triển đại đô thị.
Dự án đại đô thị triển khai trên nền mỏ cũ này có tổng vốn đầu tư lên tới hơn 10.000 tỷ đồng. Thay vì thuế tài nguyên một lần, tỉnh thu được thuế từ bất động sản, phí dịch vụ và giá trị thương mại biển vững gấp 20 lần so với việc tiếp tục đào than. Tuy nhiên, nếu chỉ đơn giản như vậy thì câu chuyện đã không phải tính bằng hàng thập kỷ.
Việc đóng mỏ rồi mở lên trên đó các khu du lịch chỉ là câu chuyện trước mắt. Muốn phát triển lâu dài thì phải có thêm hạ tầng. Hãy nhìn vào vịnh cửa lục. Quả Ninh đã chấp nhận hy sinh những lợi ích ngắn hạn từ than để quét sạch bến bãi, di rời nhà máy và xây dựng các cây cầu cửa biển hiện đại.
Mục tiêu là biến khu vực này thành trung tâm của một đô thị biển tầm cỡ bằng cách đổ hơn 3800 tỷ đồng vốn tự có để xây dựng các cây cầu như cầu Tình Yêu, cầu Bình Minh kết nối khu vực kém phát triển như Hoành Bồ, Thống Nhất.
Cuộc đại phẫu này là lời khẳng định rằng Quảng Ninh đã sẵn sàng rời bỏ hình ảnh một công trường để bước vào hàng ngũ những trung tâm tri thức và công nghệ, trở thành một động cơ tăng trưởng mới, sạch sẽ và không còn bụi than.
Quảng Ninh còn là tỉnh đầu tiên thoát khỏi cơ chế xin cho để có thể tự đứng vững độc lập về tài chính.
Hiểu đơn giản thì các tỉnh hiện nay vẫn đang đi theo cơ chế mỗi năm Trung ương sẽ cấp một khoản ngân sách cố định để phát triển và duy trì hoạt động. Nhưng giả sử nếu muốn xây một công trình lớn ở khu vực thì buộc phải xin trung ương bơm tiền về. Điều này mất rất nhiều thời gian và khiến cho ngân sách nhà nước luôn bị bội trì.
Quảng Ninh đã được đặt vào một lộ trình thử thách hơn đó là tự dùng nội lực để tạo ra hạ tầng. Ví dụ rõ nhất là dự án cao tốc Hạ Long Vân Đồn thay vì ngồi chờ ngân sách Trung ương rót hàng chục ngàn tỷ đồng; thời điểm của năm 2015 thì Quảng Ninh đã thực hiện một phép tính như sau:
- Tỉnh sẽ bỏ ra khoảng 3000 tỷ đồng vốn ngân sách để giải phóng mặt bằng và làm một phần hạ tầng kết nối. Ngay lập tức, con số mồi này đã kích hoạt và thu hút được hơn 9000 tỷ đồng vốn từ các doanh nghiệp tư nhân theo hình thức BOT để hoàn thiện toàn bộ tuyến đường
Câu chuyện không dừng lại ở đó, khi con đường này thông tuyến, như một chiếc van đã được mở cho dòng vốn ồ ạt thông qua, lập tức kéo một làn sóng đầu tư khủng đổ vào khu kinh tế Vân Đồn và các vùng lân cận. Chỉ tính riêng các dự án hạ tầng dịch vụ, khu đô thị và tổ hợp sản xuất mọc lên hai bên tuyến cao tốc này, tổng vốn đầu tư đã vượt ngưỡng 40.000 tỷ đồng.
Nếu lấy tổng con số này chia cho tổng số vốn 3000 tỷ ban đầu của nhà nước, ta thấy rõ một đồng vốn ngân sách không chỉ tạo ra một con đường đâu mà nó tạo ra cả một hệ sinh thái trị giá gấp 13 lần số tiền bỏ ra ban đầu.
Hệ thống quản lý đô thị có tính tổ chức cao nhất cả nước
Sự chuyển mình của Quảng Ninh không chỉ nằm ở những con số tài chính khô khốc mà nó còn hiện hữu rõ diệt ngay trên bản đồ thành chính với một hệ thống đô thị có tính tổ chức cao nhất Việt Nam.
Tính đến đầu năm 2026, Quảng Ninh đã tự hào là địa phương duy nhất trên cả nước, sở hữu tới năm thành phố trừ thuộc tỉnh đó là: Hạ Long, Móng Cái, Uông Bí, Cẩm Phả và Đông Triều. Đây không phải là một sự chạy đua về danh hiệu đâu mà là một chiến lược quy hoạch đa tâm cực kỳ thông minh nhằm tối hóa thế mạnh của từng vùng đất.
Thay vì dồn mọi áp lực hạ tầng và một vùng lõ đô thị duy nhất dẫn đến kịch bản tắc đường và quá tải như Hà Nội với mật độ dân số nội đô lên tới 22.000 người/ 1 km² , Quảng Ninh đã chọn cách chia lửa cho năm cực phát triển.
Nhìn vào bản đồ quy hoạch, mỗi thành phố đóng vai trò như một m xích chuyên biệt. Nếu Hạ Long là bộ não trung tâm là biểu tượng du lịch di sản thì Móng Cái là tiền đồn giao thương nối thẳng sang thị trường tỷ dân nơi mà kim ngạch xuất nhập khẩu chiếm tới 40% tổng thu từ thuế xuất nhập khẩu của toàn tỉnh ; Cẩm Phả vẫn vững vàng với vị thế trung tâm công nghiệp năng lượng, khai thác than; Uông Bí thì phát triển du lịch tâm linh với khu di tích quốc gia Trúc Lâm Yên Tử ; Đông Triều thì trở thành cánh tay nối dài của vùng đồng bằng sông Hồng .
Chính mô hình đa tâm này đã tạo ra một tỉ lệ đô thị hóa vượt ngưỡng 70%, một con số kỷ lục so với chỉ 43% trên quy mô cả nước. Và chính tầm nhìn đó đã tạo ra một môi trường sống thu hút tầng lớp chuyên gia quốc tế. Một hệ sinh thái đô thị đẳng cấp với thu nhập bình quân là 9500USD/năm, cao gấp 2,1 lần mức trung bình của toàn quốc.
Quảng Ninh không xây dựng một tỉnh, họ đang xây dựng một siêu đô thị liên kết, nơi mà ranh giới giữa các thành phố được xóa nhòa bởi những tuyến cao tốc 120 km/h, sẵn sàng cho vị thế là thành phố trực thuộc trung ương ngay trong năm 2026.
Bảo chứng cho sự phát triển bằng việc thu hút vốn đầu tư FDI
Quảng Ninh giờ đây không chỉ là một tỉnh đang phát triển mà đã thực sự trở thành một động cơ tăng trưởng, một trung tâm giao thương sẩm uất mang tầm vóc châu lục. Sức hấp dẫn từ hạ tầng đồng bộ đã biến Quảng Ninh thành điểm hạ cánh ưu tiên của các dòng vốn FDI quy mô lớn, đặc biệt là từ các quốc gia có nền công nghệ hàng đầu như Nhật Bản, Hàn Quốc và Thụy Điển.
Không còn là những dự án nhỏ lẻ, các tập đoàn đa quốc gia đang đổ hàng tỷ đô la vào đây để xây dựng những căn cứ sản xuất hiện đại. Điển hình là tập đoàn Zinco Solar với hai dự án sản xuất tấm pin năng lượng mặt trời tại khu công nghiệp Sông Khoai. Tổng vốn đầu tư lên đến hơn 1,5 tỷ đô. Đây là minh chứng rõ nhất cho việc các nhà đầu tư nhìn thấy lợi thế của hạ tầng điện và cảng biển tại đây.
Hay như dự án của FastC, đối tác lớn nhất của Apple đã rót thêm hàng trăm triệu đô la để mở rộng nhà máy, nâng tổng vốn đầu tư của tập đoàn tại Quảng Ninh lên mức gần 1 tỷ đô la. Điều này thì biến Quảng Ninh thành một mic không thể thiếu trong chỗ cung ứng thiết bị điện tử toàn cầu. Số liệu thực tế cho thấy rằng chỉ riêng trong năm 2023, Quảng Ninh đã dẫn đầu cả nước về thu hút vốn đầu tư FDI với con số kỷ lục là hơn 3,1 tỷ đô la.
Để dễ hình dung, con số này nó chiếm gần 10% tổng vốn đầu tư FDA của cả nước trong năm. Nhật Bản cũng không đứng ngoài cuộc với các dự án điện khí LNG quy mô lên tới 2 tỷ đô la tại Cẩm Phả. Đặt nền móng cho việc biến nơi đây thành trung tâm năng lượng mới của miền Bắc. Các nhà đầu tư nước ngoài không chỉ mang tiền đến, họ còn mang theo cả công nghệ và tiêu chuẩn quản trị quốc tế.
Việc các dự án tỷ đô này chọn Quảng Ninh thay vì các địa phương lân cận là một phép tính thực dụng. Ở đây có sẵn cao tốc để vận chuyển linh kiện, có cảng nước sâu để có thể xuất hàng đi Mỹ, đi Châu Âu và có sân bay để chuyên gia di chuyển nhanh chóng.
Khu phức hợp đô thị ven biển Vinhomes Global Gate Hạ Long – Điểm nhấn bất động sản cửa ngõ Quảng Ninh
Đại đô thi ven biển Vinhomes có quy mô diện tích lên đến 6.206ha, tổng vốn đầu tư 18 tỷ đô với nhiều hệ thống tiện ích, đặc biệt hệ thống đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Hạ Long đưa vào hoạt động quý II/2028 là bảo chứng cho việc di chuyển khoảng cách trăm km chỉ tính bằng phút.
Vinhomes Global Gate Hạ Long hiện đang là dự án phát triển đô thị ven biển lớn nhất từ trước đến nay của VinGroup, giúp nâng hạng thị trường bất động sản tại khu vực Hạ Long, Quảng Yên lên một tầm cao mới. Đây cũng là đô thị vệ tinh thu hút một phần dân cư tại Hà Nội về sinh sống với những tiêu chuẩn sống đẳng cấp, sống xanh chuẩn “Hà Nội mới”, sống ở Hạ Long nhưng làm việc ở Hà Nội chỉ với 23 phút di chuyển.
Quảng Ninh lên thành phố trực thuộc trung ương là điều tất yếu để mở khóa vươn mình
Việc nâng cấp Quảng Ninh lên thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2026 không đơn thuần là một nghi thức thay tên đổi họ trên giấy tờ, mà đó là chìa khóa để Quảng Ninh vươn mình trở thành một trong những mũi nhọn phát triển kinh tế của Việt Nam tầm nhìn 2050 và xa hơn nữa.
Thế mạnh khi Quảng Ninh trở thành phố trực thuộc trung ương
Về mặt kinh tế, vị thế mới này biến Quảng Ninh từ một địa phương phát triển trở thành một thực thể quyền năng, kiểm soát toàn bộ dòng chảy thương mại của Vĩnh Bắc Bộ. Khi trở thành một thành phố trực thuộc Trung ương, khả năng huy động vốn và giữ lại ngân sách để tá đầu tư của Quảng Ninh sẽ còn tăng lên đáng kể.
Với mức thu ngân sách nội địa luôn nằm trong top 5 cả nước, đạt mốc 50.000 tỷ đến 60.000 tỷ đồng mỗi năm, Quảng Ninh sẽ có đủ tiềm lực tài chính để hiện thực khóa những dự án hạ tầng khủng hơn nữa mà không cần phải nhìn vào túi tiền của Trung ương. Hạ tầng tốt, hút vốn đầu tư, tạo ra giá trị và đa phần nguồn thu đó thì lại được đổ vào để nâng cấp chất lượng sống cho người dân và đổ vào hạ tầng để tạo ra một cái vòng lặp liên tục.
Tốc độ quyết định mức độ hấp dẫn của các nhà đầu tư FDI
Thay vì phải mất hàng năm trời chờ đợi, phê duyệt qua nhiều tầng lớp thì nay tốc độ gia quyết định của một thành phố trực thuộc trung ương sẽ được tính bằng tháng, bằng ngày. Bình thường thì một tỉnh muốn phê duyệt một dự án FDI lớn hay một khu đô thị mới, hồ sơ phải đi một vòng từ cấp sở lên tới cấp cao nhất là Thủ tướng Ký duyệt.
Thì thành phố trường tổ trung ương giờ đây được trao một cơ chế đặc thủ tự quyết định việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất trong hạn mức lớn. Thay vì phải chờ đợi Thủ tướng ký duyệt mất từ 6 đến 12 tháng. Thành phố có thể tự quyết định ngay trong kỳ họp Hội đồng nhân dân gần nhất. Đây chính là chìa khóa vàng để nâng con số FDI lên 4 đến 5 tỷ đô la mỗi năm.
Bởi vì nhà đầu tư nước ngoài họ không sợ bỏ tiền, họ chỉ sợ mất thời gian chờ đợi cái mảnh đất này để được đặt nhà máy. Thành phố chuyển thuộc Trung ương sẽ thường được Quốc hội cho phép thực hiện các cơ chế thí điểm đặc thủ về tài chính và đầu tư.
Quảng Ninh có quyền tự xây dựng các gói ưu đãi thuế, phí hoặc là hỗ trợ hạ tầng riêng biệt cho các dự án công nghệ cao để có thể đấu trực tiếp với các khu kinh tế ở Thái Lan hay là Malaysia.
Việc tự quyết được mức ưu đãi mà không phải xin phép khung thuế chung của quốc gia, giúp Quảng Ninh phản ứng nhanh như một doanh nghiệp, chốt đơn dự án tỷ đô ngay trên bản đàm phán mà không cần chờ đợi văn bản hướng dẫn từ các bộ ban ngành.
Vinhomes Global Gate Hạ Long – Vinhomes Hạ Long Xanh
- Hotline: 0933170222
- Fanpage: https://www.facebook.com/gocnhinhalongxanh
